Wat laat jij deze zomer thuis? Verwachtingen loslaten voor een ontspannen vakantie

Hoe ga je ontspannen op vakantie? Vaak denken we aan wat we moeten meenemen, maar misschien begint een ontspannen vakantie juist met wat je bewust thuislaat.

Er zijn genoeg lijstjes voor de vakantie. Paklijsten, boodschappenlijstjes, lijstjes met leuke uitjes in de omgeving. En hoewel ik zulke lijstjes allang niet meer in mijn eentje maak, zijn ze natuurlijk wel handig om samen overzicht te houden en te voorkomen dat iedereen dacht dat iemand anders de zwemspullen zou meenemen.

Vorig jaar schreef ik al dat het bij het inpakken van je vakantie niet alleen gaat om wat er in de koffer moet, maar ook om wat je thuis kunt laten. Daarmee bedoelde ik geen extra trui of dat derde paar schoenen, maar een afspraak die toch niet meer hoeft, een taak die best tot na de vakantie kan wachten of iets waarvan je bij nader inzien denkt: eigenlijk hoeft dit helemaal niet meer.

Deze zomer merk ik dat daar voor mij nog iets belangrijkers bij komt. Want ook als de agenda leger wordt en de koffers uiteindelijk dicht kunnen, kun je in je hoofd nog van alles blijven meeslepen: klussen die af moeten, plannen waar je nu toch echt tijd voor zou moeten hebben en verwachtingen over hoe ontspannen, gezellig en onvergetelijk die vakantie vervolgens hoort te zijn.

Niet alles hoeft voor de vakantie af

Zodra de zomervakantie dichterbij komt, betrap ik mezelf erop dat er ineens allerlei ideeën opduiken. En dan is er nog die website voor mijn vrijwilligerswerk. Zo’n klus waar ik niet warm van word, maar waarvan ik wel weet dat hij een keer af moet. Juist daardoor blijft hij een beetje aan me trekken. En voor ik het weet denk ik: misschien ga ik er in de vakantie wel mee aan de slag. Misschien schilder ik de trap af, waar ik al een tijdje stukje voor stukje mee bezig ben. En de kinderkamers… die kunnen eigenlijk ook wel weer een opruimronde gebruiken.

Allemaal prima plannen. Maar waarom moet dat ineens nu, tijdens de vakantie? Blijkbaar verandert vrije tijd in mijn hoofd soms vanzelf in inhaaltijd. Alsof een paar weken zonder schoolritme automatisch betekenen dat er ineens zeeën van tijd ontstaan waarin alles wat de afgelopen maanden is blijven liggen wel even gedaan kan worden.

Misschien herken je dat wel en heb je ook wel zo’n klus liggen. De administratie bijvoorbeeld, of een kast die je nog wilt uitzoeken of het opknappen van dat leuke kastje dat je op de kop hebt getikt bij de kringloop. Of misschien heb je nog een instrument waar je nooit tijd voor lijkt te hebben. En zodra de vakantie in zicht komt, begint dat stemmetje steeds luider te klinken: nu heb je eindelijk tijd.

Terwijl dat misschien helemaal niet is waar je vakantie voor bedoeld is. Juist door nog alles ‘even’ te willen doen, begin je al moe aan je vakantie.

Maak van je vakantie geen project

Begrijp me niet verkeerd. Natuurlijk gaan we heus wel iets doen. Er komt een moment waarop de kinderkamers weer aandacht nodig hebben, of eigenlijk is dat bijna altijd… Nora en Janna groeien uit kleding, veranderen van interesses, nemen knutsels mee naar huis en ze hebben allebei een wonderlijk talent om voorwerpen te bewaren waarvan Mark en ik niet kunnen achterhalen wat hun oorspronkelijke functie was. Een steentje, een half lintje, drie doppen en een papiertje met één onleesbaar woord kunnen samen blijkbaar een verzameling vormen die absoluut niet weg mag.

Daarom lijkt de zomervakantie een geschikt moment om die kamers eens grondig aan te pakken.

Geen haast in de ochtend, lange dagen waarin we zogenaamd alle tijd van de wereld hebben. Maar ik weet ook hoe zoiets gaat. Binnen de kortste keren ligt de kamer voller dan toen we begonnen en blijkt ineens alles onmisbaar.

Dus nee, ik ga deze zomer de kinderkamers niet van boven tot onder met hen opruimen. Waarschijnlijk zoeken we een keer kleding uit die te klein is geworden of ruimen we samen een la op. Maar ik wil niet dat onze vrije dagen ongemerkt veranderen in één groot project.

Dat zie ik trouwens vaker gebeuren, zowel bij mezelf als bij gezinnen die ik begeleid. Er lijkt meer tijd te zijn en dan leggen we de lat ook hoger. Ineens willen we niet alleen uitrusten, maar óók ontspullen, schilderen, achterstanden wegwerken, foto’s uitzoeken en het huis helemaal klaar hebben voor het nieuwe schooljaar. Alsof vakantie pas geslaagd is als je uitgerust bent én productief bent geweest.

De perfecte vakantie bestaat niet

Misschien is er nog wel een verwachting die ik deze zomer het liefst thuislaat. Dat vakantie eruit hoort te zien als een aaneenschakeling van ontspannen dagen. Dat we helemaal opladen, nieuwe plekken ontdekken, mooie herinneringen maken en als een soort reclamefolder weer thuiskomen.

Natuurlijk hoop ik dat we opladen en echt tot rust komen. Ik verheug me op nieuwe plekken, op lange gesprekken, op spelletjes, op samen eten en op die momenten waarop je ineens denkt: hier doen we het voor.

Maar ik weet ook dat het echte leven gewoon meegaat op vakantie.

Er zal vast iemand een keer chagrijnig zijn, we lopen een keer verkeerd, het regent misschien precies op de dag dat we iets buiten wilden doen. Grappig genoeg zijn het vaak juist díé momenten waar we later om lachen. Juist door verwachtingen los te laten, ontstaat er meer ruimte om echt ontspannen op vakantie te zijn.

Wat laat jij deze zomer thuis?

Als professional organizer help ik mensen vaak met de vraag: wat mag weg? Meestal gaat het dan over spullen, maar ruimte maken kan ook op andere manieren. Door een verwachting los te laten, of het idee dat alles af moet – want je hebt nu toch de tijd. En dat die tijd dan ook nuttig besteed moet worden. Dus als je straks je paklijst maakt of nadenkt over je vakantie, stel jezelf dan ook eens deze vraag: wat laat ik deze zomer bewust thuis?

Misschien is dat een klus die best nog even kan wachten. Misschien is het de lat die je voor jezelf hebt gelegd. Of misschien is het wel het idee dat vakantie perfect moet zijn. Want verwachtingen doen iets geks. Ze bepalen ongemerkt hoe we naar onze vakantie kijken. Als de trap niet af is, voelt dat als een gemiste kans. Als de kinderkamers niet opgeruimd zijn, hadden we ‘meer uit de vakantie kunnen halen’. En als er onderweg ruzie is of het drie dagen regent, lijkt het soms alsof de vakantie mislukt.

Terwijl je misschien juist veel meer ziet als je niet voortdurend aan het vergelijken bent met het plaatje dat je vooraf in je hoofd had. Want hoe minder je meeneemt in je hoofd, hoe makkelijker het wordt om ontspannen op vakantie te gaan en ruimte te maken voor wat echt belangrijk is.

De trap staat er na de vakantie waarschijnlijk nog steeds. De website verdwijnt ook niet. En de kinderkamers? Die lopen echt niet weg. Maar als we thuiskomen met verhalen, vieze schoenen, een paar mooie herinneringen en het gevoel dat we echt even samen zijn geweest, dan vind ik dat eigenlijk een veel mooiere oogst.