Tijdens vakanties valt het me altijd weer op hoe anders mijn hoofd dan lijkt te werken. Ik kan niet zeggen dat dat komt doordat we zo weinig doen, want we zijn niet van twee weken liggen op een ligbed. Integendeel, we wandelen, trekken eropuit, gaan kajakken, ondernemen van alles en komen soms best moe ‘thuis’ van een dag. Toch voelt het anders, alsof het een ander soort energie vraagt en er daardoor meer ruimte zit tussen gedachten.
Zodra het gewone leven weer begint, merk ik hoe snel dat verandert. Zit ik ’s ochtends eindelijk lekker in een workflow, precies op dat punt waarop een zin begint te lopen of een idee vorm krijgt, en dan gaat de bel. De boodschappen. Natuurlijk precies op dat moment. Of er komt een telefoontje tussendoor, meestal een spoedje. “Kost maar vijf minuutjes.” Een uitspraak waar wij volwassenen elkaar opvallend vaak mee voor de gek houden.
Ondertussen loopt alles die dag ook gewoon door. Kinderen die opgehaald moeten worden, er ligt nog een huiswerkopdracht op tafel (niet voor mij, maar wel voor mij om aan te denken…), een opdrachtgever belt met een vraag tussendoor en in mijn werk schakel ik voortdurend tussen mensen en dus tussen onderwerpen, stijlen en denkniveaus.
Veel mensen denken dat ze chaotisch zijn, terwijl ze eigenlijk last hebben van mentale belasting door het voortdurend schakelen tussen werk, huishouden, kinderen en andere verantwoordelijkheden.
Veel mensen denken bij overbelasting aan een overvolle agenda of aan spierpijn. Aan te veel afspraken of te weinig tijd. Terwijl de echte vermoeidheid vaak meer zit in het de hele dag door schakelen tussen alles wat aandacht vraagt.
Werk, kinderen, berichten, huishouden, school, boodschappen… Een hoofd dat constant vooruitdenkt, iets nu af probeert te maken en ondertussen alvast voorsorteert op wat er straks ook nog staat te gebeuren. Bijvoorbeeld op hoe laat je moet met koken zodat iedereen ook weer op tijd aan het avondprogramma begint.
Zeker met een gezin vraagt een huishouden ontzettend veel. School eindigt om drie uur, werk loopt door tot half zes, daarna moet er een gezonde maaltijd op tafel komen, wel op tijd want sporten wil je ook nog, er zijn mailtjes, gymdagen, ouderapps en lijstjes die zich sneller lijken voort te planten dan je ze kunt afwerken.
En gek genoeg zijn we dit met elkaar vrij normaal gaan vinden. Dat fulltime werken, opvoeden, een huishouden draaiende houden, gezond leven, sociaal aanwezig zijn én ondertussen ontspannen eigenlijk allemaal tegelijk zouden moeten passen binnen dezelfde vierentwintig uur.
Dat zie ik ook bij klanten terug. Mensen denken al snel dat ze lui zijn, chaotisch of gewoon ‘er niet goed in zijn’. Terwijl ik vaak iets heel anders zie: mensen die zóveel tegelijk proberen draaiende te houden, dat ze vooral overeind blijven door slim te improviseren en op het laatste moment dingen op te lossen. Veel mensen functioneren eigenlijk continu in een soort noodstand. Alleen zijn we dat zo normaal gaan vinden, dat we denken dat het aan onszelf ligt wanneer het zwaar voelt.
Een huishouden kost niet alleen tijd, maar vooral mentale ruimte. Want veel taken lijken misschien klein wanneer je ze los bekijkt; even een bericht beantwoorden, even bedenken wat er gegeten moet worden, even controleren of er schone sportkleding is en even iets regelen voor school.
Maar dat zijn bij elkaar wel heel veel ‘evens’ en juist dat voortdurende schakelen tussen grote en kleine taken maakt dat veel mensen zich aan het einde van de dag leeg voelen, terwijl ze met het gevoel zitten dat ze niet eens zoveel gedaan hebben.
Wonder boven wonder blijven veel mensen ook gewoon functioneren. Deadlines worden gehaald, kinderen staan op tijd op school en het lukt vaak nét om alles draaiende te houden. Daardoor lijkt het soms alsof het systeem werkt.
Maar dat je het nét allemaal voor elkaar krijgt, betekent nog niet dat het systeem goed werkt.
Vaak betekent het vooral dat jij heel goed bent geworden in aanpassen, schakelen en opvangen.
Het is misschien ook niet zo vreemd dat zoveel mensen zoeken naar systemen, routines en manieren om meer overzicht te krijgen. De manier waarop gezinnen functioneren is de afgelopen jaren namelijk behoorlijk veranderd. Veel vrouwen zijn meer betaald gaan werken en gemiddeld meer uren gaan maken, terwijl mannen niet in hetzelfde tempo meer zorgtaken op zich hebben genomen, blijkt uit cijfers van het CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek).
Zorg, huishouden en mentale verantwoordelijkheid zijn daardoor voor veel vrouwen niet verdwenen. Er kwamen simpelweg uren betaald werk bij. Dus moet er nog meer tegelijk worden georganiseerd, onthouden en geregeld in een maatschappij waarin we ondertussen ook steeds bereikbaarder zijn geworden en steeds meer dingen directe aandacht lijken te mogen vragen.
Ondertussen lijken we ook steeds bereikbaarder te moeten zijn. Een mail die dezelfde dag nog beantwoord moet worden. Een appje dat voelt alsof je meteen moet reageren. Een bericht met een vraag en de volgende dag nóg een bericht erachteraan of je al antwoord hebt. Alsof voortdurende beschikbaarheid inmiddels normaal is geworden.
Je hoeft dat alleen niet allemaal normaal te vinden.
Maar routines kunnen je wel helpen. En dus niet omdat je daarmee ineens een perfect georganiseerd leven krijgt, maar omdat routines denkwerk verminderen in een leven waarin al ontzettend veel tegelijk aandacht vraagt. Wanneer bepaalde dingen automatisch verlopen, hoeft je hoofd daar minder energie aan te besteden en is er meer ruimte voor focus, rust en flexibiliteit.
Tegelijkertijd zie ik ook dat mensen soms zó overbelast raken, dat zelfs een goed systeem niet meer lekker werkt. Vermoeidheid maakt minder flexibel. Daardoor gaan mensen zich vaak nóg harder vastklampen aan hoe het ‘zou moeten’, terwijl juist dan soms iets anders nodig is.
Even opnieuw kijken bijvoorbeeld.
Want mentale belasting zit niet alleen in wat je doet, maar ook in alles wat je ondertussen probeert te onthouden, op te vangen en draaiende te houden. In een eerder blog schreef ik al uitgebreider over hoe die mentale belasting in het huishouden werkt en wat helpt om meer mentale ruimte te ervaren.
Tegelijkertijd zijn we in het dagelijks leven steeds meer gaan verwachten van onszelf én van elkaar. Beschikbaar zijn, werken, zorgen, onthouden, plannen, gezond leven, sociaal betrokken blijven; het moet allemaal ergens passen binnen dezelfde dagen.
Geen wonder dat zoveel mensen het gevoel hebben voortdurend achter de feiten aan te lopen. Misschien helpt het daarom als we iets minder snel concluderen dat we chaotisch zijn of incapabel zijn wanneer we weer het gevoel hebben het allemaal net niet te redden. Dat betekent namelijk niet automatisch dat jij iets verkeerd doet. Soms betekent het ook gewoon dat er te veel van je gevraagd wordt.
Mentale belasting ontstaat niet alleen door veel taken, maar ook door voortdurend schakelen tussen verschillende verantwoordelijkheden. Dat kost ongemerkt veel energie.
Een huishouden vraagt niet alleen tijd, maar ook planning en aandacht. Het is geen kwestie van simpelweg doen. Zeker in combinatie met werk en kinderen zorgt dat voor veel mentale belasting.
Voortdurend schakelen tussen taken, berichten, werk, kinderen en huishoudelijke verantwoordelijkheden vraagt veel van je aandacht en energie. Je rondt het ene niet echt af voordat je aan het volgende begint. Dat steeds ‘aan staan’ kan ervoor zorgen dat je sneller overprikkeld raakt.
Ja, Routines verminderen het denkwerk en zorgen er zo voor dat je minder losse eindjes hebt die je moet onthouden. Daardoor ontstaat er meer rust en overzicht.
Niet per definitie. Veel mensen functioneren juist heel goed, maar raken uitgeput doordat ze voortdurend moeten schakelen tussen werk, gezin en huishouden.
Rosanne Gonçalves-Prins is Senior Professional Organizer in regio Haaglanden. Met ViaRosa ondersteunt zij gezinnen bij het krijgen van grip op tijd, huishouden, spullen en taakverdeling. Haar duurzame aanpak brengt rust, overzicht en energie, zodat jij je kunt richten op wat echt telt.
Teveel plannen, te weinig tijd?
Download mijn vernieuwde gratis werkbladen en ontdek hoe je overzicht én energie houdt.
Wil je meteen meer grip op je huishouden en tijd? Plan nu jouw persoonlijke online kickstart. In 20 minuten geef ik je praktische tips die je direct kunt toepassen.
Wees er snel bij, de plekken zijn beperkt en vol = vol!
Het ligt zelden aan jou. Meestal ligt er simpelweg te veel op je bord. In mijn nieuwsbrief deel ik maandelijks inzichten en praktijkvoorbeelden.
📬 Meelezen? Meld je hieronder aan:
Den Haag, Leidschendam-Voorburg, Voorschoten, Pijnacker-Nootdorp, Delft, Rijswijk, Wassenaar, Zoetermeer, Den Hoorn en Wateringen
