En opeens wonen je ouders niet meer op slechts een kwartiertje fietsen van je vandaan, maar helemaal in het uiterste zuidwesten van Europa. Toen mijn moeder Leonie besloot naar Portugal te verhuizen, kreeg ik van dichtbij mee hoe ze haar huis van bijna dertig jaar voorbereidde op deze nieuwe fase.

Omdat het opruimen en loslaten van spullen een proces is dat ik bij veel gezinnen en klanten zie, wilde ik deze unieke kans grijpen om anderen mee te laten kijken. Daarom heb ik Femke Japing gevraagd haar te interviewen. In dit artikel lees je hoe Leonie keuzes maakt bij het opruimen, loslaten en herwaarderen van spullen — en wat daar allemaal bij komt kijken.

“Het zit niet in de dingen – het zit in de herinneringen.”

Al sinds hun allereerste ontmoeting, sluimerde bij Leonie Joosting Bunk (66) en haar man Salvador (71) het plan om ooit in Salvadors geboorteland Portugal te gaan wonen. Dit plan kwam in een stroomversnelling nadat Leonie begin dit jaar besloot te stoppen met haar werk als studieleider van de opleiding Begeleidingskunst in Natuur en Tuin in Driebergen. Nu, nog geen acht maanden later, is hun huis verkocht en staat Leonie op het punt om te vertrekken naar haar nieuwe thuis in het plaatsje Estômbar in de Algarve.

Grotendeels lege kamers, kale muren, hier en daar wat opbergdozen netjes naast elkaar – het ziet er allemaal vrij overzichtelijk uit in de sfeervolle jaren ‘50-woning van Leonie en Salvador in Leidschendam. Leonie is dan ook al een tijdje bezig met sorteren en weggooien. De voorbereidingen voor de verhuizing komen grotendeels op haar neer, vertelt ze. Salvador woont al het grootste deel van het jaar in Portugal, in het vakantiehuis van zijn zus, waar ze zullen verblijven tot de verbouwing van hun eigen huis klaar is.

Leonie: ‘Ik heb ergens in februari een start gemaakt, maar toen hadden we nog helemaal geen plannen om het te verkopen. Het begon met boeken – boeken en kleding. Pas in mei hebben we besloten om het huis te verkopen, half juni stond het op Funda en half juli was het voorlopig koopcontract getekend en ging ik op vakantie. En toen ik terugkwam ben ik pas echt begonnen met opruimen.’

Ballast in de kast

Daarin ging ze behoorlijk rigoureus te werk: ‘Ik heb de afgelopen weken echt allemaal spullen weggedaan, zo ongelooflijk veel…’ Zoals de vele brieven van haar tante in Nieuw-Zeeland, die haar tot in detail op de hoogte hield van het wel en wee van haar drie kinderen en vele kleinkinderen. Oud kinderspeelgoed, dat ze naar de kringloopwinkel bracht. En boeken, heel veel boeken.

‘De vraag was steeds: zijn ze zo interessant dat ik ze nog een keer ga lezen? Zo niet: weg. Zo bleef er maar een kleine collectie over, en de rest heb ik allemaal weggebracht, naar het tweedehandsboekhandeltje hier in Voorburg.’ Boeken over antroposofie gingen naar de Kraaybeekerhof, de school waar Leonie heeft gewerkt. ‘Allemaal Steiner-boeken waarvan ik denk: tja, ik geloof niet dat ik daar nog zin in heb, en als ik er nog een keer zin in heb, dan koop ik ze wel opnieuw. Het moet niet als een soort ballast in de kast staan, zo van, “O ja, dat moet ik nog lezen.” Dan kan ik het beter wegdoen en opnieuw aanschaffen als ik het echt wil gaan lezen, of op een andere manier tot me nemen. Ik heb tegenwoordig ook een e-reader, dat vind ik heel fijn.’

“Waar breng je die spullen dan heen?”

Tijdens het opruimen deed Leonie meer dan eens een beroep op de expertise van haar dochter Rosanne. ‘Ik heb haar heel vaak gevraagd: waar breng je die spullen dan heen? Zo kwam ik er bijvoorbeeld achter dat je hier een kledingpunt hebt.’ Wel voelde ze soms enige terughoudendheid bij het vragen om hulp. ‘Zij vindt natuurlijk iets van hoe ik het aanpak, omdat ik haar moeder ben. Maar ik heb haar wel om tips gevraagd. En ik geef die ook weer aan haar. Bijvoorbeeld over de ReShare Store van het Leger des Heils, die ontzettend leuk is om creatief materiaal naartoe te brengen, want daar doen ze echt iets mee. Daar ben ik wel mee bezig: waar komt dit het beste terecht? Omdat ik zo vroeg ben begonnen met opruimen, kon ik daar ook echt over nadenken.’

Loslaten

Het opruimen van het huis waar ze 29 jaar in heeft gewoond, is een proces van loslaten en verwerken voor Leonie. Over de spullen die ze tegenkomt maakt ze gedichtjes, die haar helpen bij dit proces. ‘Dit ging over het opruimen van de kleren.’

Mijn man: een rijtje kleren in de kast.
Wat leren winterjassen.
Twee kostuums. Een ochtendjas.
Paar schoenen en een sjaal. Her en der wat boeken.
Wat de rest van wat ons leven is, moet je met een kaarsje zoeken.
Foto’s die herinneren aan lang vervlogen tijden
toen wij nog als eenheid zorgden voor de meiden.

Dat gezin, dat is niet meer.
Ieder ging z’n weg.
Wat blijft, zit niet in de dingen,
maar in bitterzoete herinneringen.

‘Dat is het. Het zit niet in de dingen. Ik hoef het niet allemaal te hebben. Het zit in de herinneringen.’

Leonie is werkzaam als psychosociaal therapeut en wil dat voortzetten in Portugal. Kijk voor meer informatie op haar website: aard-e-werk.nl.

Meer dan spullen alleen

Het proces van opruimen gaat vaak over meer dan spullen alleen. Hoe kijk jij naar loslaten en ruimte maken?
Scroll verder voor meer blogs over opruimen en loslaten en mijn visie daarop, of ontdek hoe ik je kan helpen bij (ont)spullen en opruimen.