Veel mensen vinden het moeilijk om spullen weg te doen omdat ze ooit geld hebben gekost, nog bruikbaar lijken of misschien later nog van pas kunnen komen. Daardoor blijven spullen vaak liggen terwijl ze al jaren niet worden gebruikt. Niet omdat mensen geen ruimte willen maken, maar omdat ze op zoek gaan naar de perfecte bestemming voor iets waar ze zelf eigenlijk al afscheid van hebben genomen. Er is een zin die ik vaak hoor wanneer mensen opruimen:

“Het is eigenlijk zonde om weg te doen.”

Soms gaat het om iets dat ooit geld heeft gekost. Soms om iets dat nog goed werkt. En vaak om iets waarvan iemand zegt: misschien kan iemand het nog gebruiken. Of misschien heb ik het zelf ooit nog nodig.

Op zichzelf is daar niets mis mee. Het laat zien dat we zuinig willen zijn op spullen en dat we het niet vanzelfsprekend vinden om iets zomaar weg te gooien. Tegelijkertijd zie ik in de praktijk dat juist deze gedachte ervoor zorgt dat mensen vastlopen. Dat is niet omdat ze geen ruimte willen maken, maar omdat ze op zoek gaan naar de perfecte bestemming voor iets waar ze zelf al jaren niets mee doen.

Aan de kringloop wordt zeker ook gedacht, in een doos worden spullen verzameld met die bestemming. En er ontstaat een stapeltje voor Marktplaats en/of Vinted. Of spullen worden onder het mom van ‘twijfel’ verzameld op een plek en blijven liggen met het idee: daar ga ik nog eens rustig naar kijken.

En ondertussen gebeurt er iets anders dan wat je bedoeld had: de spullen blijven liggen.

Waarom spullen meer kosten dan alleen geld

Wanneer we aan spullen denken, denken we vaak aan geld. We hebben er ooit voor betaald, dus voelt het zonde om er afstand van te doen. Maar daarmee gaan we voorbij aan wat spullen nog meer kosten, namelijk ruimte, tijd en aandacht.

Want zelfs al voordat een voorwerp je huis in komt, heb je er vaak al tijd in gestopt. Heb je het zelf aangeschaft, dan heb je geld verdiend om het te kunnen kopen. Vervolgens ben je naar de winkel gegaan, online of fysiek, heb je onderzoek gedaan naar wat het juiste model is, reviews gelezen en/ of het gepast.

Soms heb je zelfs even moeten studeren om erachter te komen hoe het precies werkt, het aangesloten en uitgelegd aan je huisgenoten hoe ze het wel (en niet) mogen gebruiken. Daarna begint eigenlijk pas het echte verhaal.

Nadat je er een plek voor hebt gevonden moet je het ook nog onderhouden en ervoor zorgen dat het niet stuk gaat. En als dat wel gebeurt: uitzoeken of het nog te repareren is, of er nog garantie op zit, het zelf maken of uitzoeken wie het kan maken en het dan wegbrengen.

En als een voorwerp jarenlang niet wordt gebruikt, gebeurt er vaak nog iets anders: mensen weten niet meer of het nog werkt, het verdwijnt langzaam naar een hoekje van het huis het wordt vergeten dat het er is.

Een vraag die vaak helpt bij opruimen

Tijdens het opruimen stel ik vaak vooral vragen. Bijvoorbeeld wanneer iemand zegt dat iets misschien nog van pas kan komen, dan vraag ik: wat is het ergste dat er kan gebeuren als je het wegdoet? Soms leidt dat tot een interessant gesprek.

Zoals met een klant die de schoolboeken van zijn ouders nog had bewaard. Op dat moment was hij zelf al ver in de tachtig. Hij bewaarde ze niet omdat hij er iets mee deed of mee wilde doen, maar omdat ze er ooit waren gekomen, een plekje hadden gekregen en nooit meer waren weggegaan.

Wanneer heeft een voorwerp zijn nut gehad?

Bij het opruimen en al die beslissingen die daarbij komen kijk, kan het helpen om net even anders naar je spullen te kijken. Stel jezelf niet de vraag of iemand dit misschien ooit nog kan gebruiken maar heeft dit voorwerp zijn nut in mijn leven al gehad?

Veel spullen hebben een periode waarin ze nuttig zijn. Ze helpen je ergens doorheen, maken iets makkelijker of horen bij een bepaalde fase van je leven. Daarna verandert er iets, je leven of je huis, of je hebt het simpelweg niet meer nodig.

Dat betekent niet dat het voorwerp geen waarde heeft gehad. Integendeel. Misschien heeft het precies gedaan waarvoor het ooit bedoeld was.

Wat doe je met spullen die je niet meer gebruikt?

Wanneer iemand het punt heeft bereikt dat iets weg kan, volgt vaak de vraag wat doe ik er nu mee? Voor veel mensen is het makkelijker om iets los te laten als het een nieuwe bestemming krijgt. Daarom ontstaan er vaak stapels voor de kringloop of dozen voor Marktplaats. Dat kan zeker een goede oplossing zijn.

Tegelijkertijd zie ik ook dat juist dit punt mensen soms opnieuw laat vastlopen. Spullen blijven staan ‘voor de verkoop’, of totdat iemand een keer naar de kringloop rijdt. In eerdere blogs schreef ik daarom ook over manieren om daar praktischer mee om te gaan. Bijvoorbeeld hoe je spullen effectief kunt verkopen wanneer je ze online wilt aanbieden.

Daarnaast zijn er ook duurzamere manieren om met ongebruikte spullen om te gaan, bijvoorbeeld door ze een tweede leven te geven via delen, ruilen of doorgeven. Ook zijn er websites die helpen om een passende plek te vinden voor spullen die nog bruikbaar zijn. Via inzameldoelen.nl kun je bijvoorbeeld zien welke organisaties bepaalde spullen kunnen gebruiken.

Nemen kringloopwinkels alles aan?

Veel mensen zien de kringloop als een vanzelfsprekende oplossing. Toch nemen kringloopwinkels niet altijd alles aan. Voor mijn werk kom ik regelmatig bij verschillende kringloopwinkels om spullen weg te brengen namens klanten — zolang het in mijn bakfiets past neem ik het graag mee. Daardoor zie ik ook hoe het daar achter de schermen werkt.

Soms worden spullen tijdelijk niet aangenomen omdat er simpelweg al te veel van is. Of omdat de opslag vol staat. Zoals een klant laatst verzuchtte toen we samen naar een stapel spullen keken en hij nog moest besluiten waar het naartoe zou gaan:

“Er zijn al zoveel spullen op de wereld.”

En eerlijk gezegd heeft hij daar wel een punt.

Ruimte maken

Opruimen gaat daarom niet alleen over wegdoen. Het gaat ook over erkennen dat sommige dingen hun tijd hebben gehad en hun functie hebben vervuld. Het is vaak helemaal niet zonde om ze los te laten. Sterker nog: soms is het juist zonde om ze nog jarenlang ruimte te laten innemen terwijl niemand er iets mee doet.

Dan kan het beter naar de recyclebak. Zo krijgt het materiaal toch nog een nieuw leven, in plaats van dat het jarenlang ongebruikt ruimte blijft innemen.

Stappenplan: zo beslis je wat je met spullen doet